Ocena Schufa – algorytmy i ochrona konsumentów: co kryje się za oceną Schufa i jak konsumenci mogą dochodzić swoich praw
W świecie finansów dyskryminacja kredytowa często zależy od nieprzejrzystych algorytmów – takim przykładem jest tzw. Schufa‑Scoring. W artykule przygotowanym przez Valentina Schulte, ekonomistę i studenta prawa pracującego w kancelarii Dr. Schulte w Berlinie, dowiesz się, co naprawdę kryje się za wynikiem Scoringu, jakie dane są brane pod uwagę i jakie prawa przysługują konsumentom zgodnie z niemieckim i europejskim prawem (DSGVO i BDSG). Odkryj tłumaczenie łamania barier: jakie mechanizmy chronią Cię przed błędami, jak domagać się sprostowania lub usunięcia nieprawidłowych wpisów i co zrobić, gdy Twoja szansa na kredyt lub wynajem zostaje niesprawiedliwie ograniczona.
Autor: Valentin Schulte, ekonomista B.Sc., student prawa, kancelaria Dr. Thomas Schulte, Berlin
Czym jest ocena Schufa? Szczegółowa definicja
Ocena punktowa to matematyczna metoda obliczania wartości prawdopodobieństwa, które mają przewidywać przyszłe zachowanie osoby lub przedsiębiorstwa. W kontekście Schufa chodzi przede wszystkim o ocenę zdolności kredytowej konsumentów. Ocena Schufa ma wpływ nie tylko na zdolność kredytową, ale także na możliwości mieszkaniowe i wynajmu, dlatego ma ona ogromne znaczenie dla niemieckich konsumentów i przedsiębiorców.
Ocena Schufa opiera się na modelach statystycznych, które analizują wiele informacji. Dane te są ważone i podsumowywane w postaci wartości punktowej, która wskazuje prawdopodobieństwo, z jakim dana osoba wywiąże się ze swoich zobowiązań finansowych.
Wynik jest przedstawiany w skali. Wysoka wartość oznacza wysokie prawdopodobieństwo spłaty i tym samym dobrą zdolność kredytową. Niska wartość wskazuje natomiast na wyższe ryzyko. Kredytodawcy, tacy jak banki, wynajmujący lub operatorzy komórkowi, wykorzystują tę wartość do podejmowania decyzji dotyczących umów, kredytów lub innych usług.
Celem oceny w rozumieniu § 31 ust. 1 BDSG jest stworzenie obiektywnej podstawy do podejmowania decyzji ekonomicznych. Dokładna metoda obliczania pozostaje jednak tajna i jest chroniona jako tajemnica handlowa Schufa. Prowadzi to do regularnej krytyki, ponieważ konsumenci nie mają wglądu w przyczyny swojej oceny.
Przykład definicji oceny punktowej
Praktycznym przykładem oceny punktowej jest ocena zdolności kredytowej konsumenta, który chce ubiegać się o kredyt na zakup domu. Załóżmy, że pani Meier składa wniosek o kredyt w swoim banku. Bank sprawdza jej zdolność kredytową, korzystając z jej oceny punktowej Schufa. Wynik ten, który mieści się w przedziale od 0 do 100 (chociaż Schufa podaje również wyniki w innych skalach opartych na tej samej zasadzie), wskazuje bankowi, jak prawdopodobne jest, że pani Meier będzie terminowo spłacać miesięczne raty kredytu.
Wartość ta opiera się na różnych danych przekazanych przez partnerów umownych Schufa. W obliczeniach uwzględniane są między innymi informacje o istniejących kredytach pani Meier, jej historii płatności w przeszłości oraz długości współpracy z bankiem.
Jeśli wynik jest wysoki, oznacza to dla banku, że ryzyko niewypłacalności pani Meier jest niskie, więc kredyt zostanie najprawdopodobniej zatwierdzony. W przypadku niskiej oceny bank klasyfikuje panią Meier jako osobę obarczoną ryzykiem, co może skutkować wyższymi odsetkami lub odmową udzielenia kredytu.
Przykład ten ilustruje, w jaki sposób scoring jest wykorzystywany jako narzędzie do podejmowania decyzji oparte na danych – oraz dlaczego dokładność i przejrzystość oceny są tak ważne dla konsumentów.
Dlaczego wynik 100% nie jest możliwy
Wynik Schufa wynoszący 100% byłby teoretycznie idealną oceną zdolności kredytowej, przy której nie ma żadnego ryzyka, że dana osoba nie wywiąże się ze swoich zobowiązań płatniczych. Jednak w praktyce taka wartość nie jest możliwa, ponieważ systemy scoringowe zawsze opierają się na prawdopodobieństwach i nigdy nie mogą zagwarantować całkowitej pewności.
Przyczyny tego leżą w naturze oceny punktowej i podstawowych modelach statystycznych:
- Przyszłość pozostaje nieprzewidywalna
- Wynik jest prognozą opartą na dotychczasowej historii finansowej. Nawet przy nienagannej historii płatności nikt nie może z całkowitą pewnością przewidzieć, że dana osoba będzie zawsze terminowo regulować swoje zobowiązania w przyszłości. Nieprzewidywalne zdarzenia, takie jak utrata pracy, choroba lub inne obciążenia finansowe, mogą wpłynąć na zachowania płatnicze.
- Ryzyko systemowe
- Wynik uwzględnia nie tylko indywidualną zdolność płatniczą, ale także czynniki zewnętrzne, takie jak zmiany gospodarcze. Nawet osoba o najbardziej stabilnej sytuacji finansowej może zostać dotknięta kryzysem gospodarczym lub nieprzewidzianymi zmianami na rynku. Takie ryzyko systemowe uniemożliwia osiągnięcie 100-procentowej pewności.
- Niepewność modeli
- Modele matematyczne, na których opiera się ocena Schufa, zawsze obarczone są niepewnością. Opierają się one na danych historycznych i założeniach dotyczących przyszłych zachowań. Modele te nie mogą jednak uwzględnić wszystkich możliwych scenariuszy, dlatego zawsze obarczone są niewielkim ryzykiem resztkowym.
- Zasada ostrożności Schufa
- Schufa i inne agencje informacji kredytowej celowo stosują pewien margines bezpieczeństwa. Nawet w przypadku doskonałej zdolności kredytowej wynik zawsze będzie nieco niższy od teoretycznej maksymalnej oceny, aby uwzględnić ewentualne ryzyko.
W praktyce wynik Schufa powyżej 97% jest już uznawany za doskonały. Wyniki w tym zakresie oznaczają, że ryzyko niewypłacalności jest bardzo niskie. Wartość 100% oznaczałaby jednak założenie, że nie istnieje absolutnie żadne ryzyko – założenie, które w rzeczywistości jest nie do utrzymania.
Jak działa ocena Schufa?
Ocena Schufa opiera się na wielu danych osobowych przekazywanych przez partnerów umownych, takich jak banki, operatorzy komórkowi lub firmy leasingowe. Do najważniejszych źródeł danych należą istniejące kredyty, zaległości w płatnościach, częstotliwość wniosków kredytowych oraz informacje o umowach najmu lub umowach o świadczenie usług telefonii komórkowej.
Dane te są przetwarzane przez algorytm, który na podstawie dostępnych informacji oblicza wynik punktowy. Każdy czynnik jest przypisany do innej wagi, która jednak nie jest ujawniana.
Głównym zarzutem wobec systemu oceny Schufa jest brak przejrzystości. Dokładny sposób działania algorytmu pozostaje tajemnicą, przez co konsumenci nie mają możliwości zrozumienia logiki stojącej za ich oceną. Federalny Trybunał Sprawiedliwości orzekł w 2014 r., że Schufa nie ma obowiązku ujawniania formuły oceny, o ile wyniki są zrozumiałe dla konsumentów. Niemniej jednak pozostaje pytanie, na ile wynik może być zrozumiały, jeśli podstawy obliczeń pozostają nieznane.
Warunki ramowe dotyczące ochrony danych osobowych w systemie oceny zdolności kredytowej Schufa
Przetwarzanie danych osobowych przez Schufa podlega surowym wymogom ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO) i federalnej ustawy o ochronie danych (BDSG). Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. f RODO przetwarzanie jest dopuszczalne, jeżeli jest konieczne do realizacji uzasadnionych interesów i nie narusza praw osób, których dane dotyczą.
Ponadto § 31 ust. 2 BDSG stanowi, że negatywne wpisy mogą być zgłaszane do Schufa tylko pod pewnymi warunkami. Na przykład wierzytelność może zostać zgłoszona tylko wtedy, gdy dłużnik otrzymał co najmniej dwa upomnienia, wierzytelność jest bezsporna, a między ostatnim upomnieniem a zgłoszeniem upłynęły co najmniej cztery tygodnie.
Przepisy te mają na celu zapewnienie, że do oceny zdolności kredytowej uwzględniane są wyłącznie prawidłowe i zgodne z prawem dane. Niemniej jednak nadal zdarzają się problemy związane z umieszczaniem błędnych lub spornych wpisów w bazie danych Schufa.
Prawa konsumentów w kontaktach z Schufa i systemem oceny zdolności kredytowej Schufa
Konsumenci mają szerokie prawa do kontroli przetwarzania swoich danych przez Schufa i do sprzeciwu wobec błędnych wpisów.
Prawo do informacji zgodnie z art. 15 RODO w związku z § 34 BDSG umożliwia konsumentom raz w roku bezpłatne uzyskanie przeglądu wszystkich danych przechowywanych w Schufa. Informacje te obejmują również informacje o pochodzeniu danych oraz o odbiorcach, którym dane zostały przekazane.
Prawo do sprostowania zgodnie z art. 16 RODO daje osobom, których dane dotyczą, możliwość skorygowania błędnych lub niekompletnych danych. Typowym przykładem jest sytuacja, w której już spłacona wierzytelność nadal jest zgłaszana jako otwarta. Konsumenci mogą wystąpić o sprostowanie bezpośrednio do Schufa lub pierwotnego wierzyciela.
Prawo do usunięcia danych zgodnie z art. 17 RODO w związku z art. 6 RODO i § 31 ust. 2 BDSG ma zastosowanie do danych, które zostały przetworzone niezgodnie z prawem lub nie są już potrzebne. Jest to szczególnie ważne w przypadku zaspokojonych wierzytelności lub umorzenia pozostałych długów, które muszą zostać usunięte po upływie określonego terminu. W 2023 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że wpisy dotyczące umorzenia pozostałych zobowiązań muszą zostać usunięte najpóźniej sześć miesięcy po ich przyznaniu.
Konsekwencje błędnych ocen
Błędny wpis w Schufa może mieć poważne konsekwencje. Oprócz odmowy udzielenia kredytu konsumenci mogą napotkać przeszkody w poszukiwaniu mieszkania lub zawieraniu umów o świadczenie usług telefonii komórkowej.
Przykładem jest pan Müller, który ubiega się o kredyt na samochód. Jego wniosek zostaje odrzucony, ponieważ w Schufa znajduje się wpis dotyczący rzekomo niezapłaconego rachunku za telefon komórkowy. Chociaż pan Müller już dawno uregulował tę należność, błąd pozostaje. Dopiero po kilku tygodniach i znacznym nakładzie pracy wpis zostaje skorygowany. Przypadek ten pokazuje, jak ważne jest, aby konsumenci znali swoje prawa i aktywnie z nich korzystali.
Zautomatyzowane decyzje i wpływ sądów
RODO stanowi w art. 22 ust. 1, że zautomatyzowane decyzje mające istotny wpływ na osoby, których dane dotyczą, są dopuszczalne tylko pod ścisłymi warunkami. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że procedury oceny ryzyka bez kontroli ludzkiej mogą naruszać RODO, co może również dotyczyć Schufa. Schufa musi zatem zapewnić osobom, których dane dotyczą, możliwość żądania ręcznej weryfikacji ich wyników.
Postulaty dotyczące większej przejrzystości
Organizacje ochrony konsumentów od dawna domagają się ujawnienia algorytmów stosowanych przez Schufa do oceny zdolności kredytowej. Tylko w ten sposób konsumenci mogą zrozumieć, dlaczego otrzymali określoną ocenę zdolności kredytowej.
Ponadto coraz bardziej krytykowana jest praktyka przechowywania danych przez wiele lat. Inicjatywy ustawodawcze mają na celu zwiększenie przejrzystości procedur oceny punktowej i wzmocnienie praw konsumentów.
Podsumowanie Score Deutschland
Ocena punktowa Schufa jest potężnym narzędziem, które dostarcza kredytodawcom ważnych podstaw do podejmowania decyzji. Jednak brak przejrzystości i problemy z przetwarzaniem błędnych danych stanowią poważne wyzwanie dla konsumentów.
Ocena Schufa ma wpływ nie tylko na zdolność kredytową, ale także na możliwości mieszkaniowe i wynajmu, dlatego ma kluczowe znaczenie zarówno dla mieszkańców, jak i emigrantów w Niemczech. Maksymalna możliwa do osiągnięcia wartość wynosi 97,5%, ponieważ ostatnie punkty procentowe uwzględniają nieprzewidywalne wydarzenia życiowe, takie jak nagła śmierć, które są poza kontrolą danej osoby.
Przegląd systemów oceny w świecie zachodnim
Systemy oceny zdolności kredytowej różnią się znacznie w zależności od regionu, co wynika z różnych warunków finansowych i ram regulacyjnych. W szczególności systemy takie jak Schufa w Niemczech, FICO w Stanach Zjednoczonych i Comprehensive Credit Reporting (CCR) w Australii służą jako punkt odniesienia dla zrozumienia tych różnic.
Ocena Schufa
System punktacji Schufa jest wielopoziomowy i składa się z kilku wyników dostosowanych do różnych branż i konkretnych transakcji. Obecnie stosowanych jest ponad 50 różnych modeli. Najbardziej znanym wynikiem jest wynik bankowy, stosowany głównie przez instytucje finansowe. Wyniki Schufa koncentrują się przede wszystkim na ocenie ryzyka niewypłacalności i zapewnieniu ochrony konsumentów przed nadmiernym zadłużeniem. Jednak Schufa była krytykowana za złożoność i postrzegany brak przejrzystości w obliczaniu i stosowaniu tych wyników w procesach decyzyjnych.
Wynik FICO w Stanach Zjednoczonych
Natomiast wynik FICO, opracowany przez Fair Isaac Corporation, jest najczęściej stosowanym modelem oceny zdolności kredytowej w Stanach Zjednoczonych.
Zgodnie z nim zdolność kredytowa jest oceniana w skali od 300 do 850 punktów. Najważniejszym czynnikiem wpływającym na te oceny pozostaje historia płatności, a także wykorzystanie kredytu, długość historii płatności i rodzaj rachunków kredytowych. Ocena 700 lub wyższa jest ogólnie uważana za dobrą, a oceny powyżej 800 za doskonałą
Niemożność osiągnięcia idealnego wyniku (maksymalnie 97,5%) budzi obawy dotyczące potencjalnej dyskryminacji osób, które borykają się z nieuniknionymi okolicznościami życiowymi, takimi jak nagłe problemy finansowe lub zdrowotne
Wreszcie, stosowanie jednej oceny może nie odzwierciedlać pełnego obrazu sytuacji finansowej danej osoby, co prowadzi do uproszczeń, które mogą mieć niekorzystny wpływ na konsumentów w kontaktach z wierzycielami i wynajmującymi.
System CCR w Australii
Australijski system CCR opiera się na innym podejściu, zgodnie z którym agencje informacji kredytowej muszą przekazywać zarówno pozytywne, jak i negatywne informacje kredytowe. System ten obejmuje skalę od 0 do 1200, gdzie wyższe wartości oznaczają mniejsze ryzyko niewypłacalności. Ramy CCR kładą nacisk na bardziej kompleksowe spojrzenie na zdolność kredytową konsumenta, ponieważ uwzględniają takie czynniki, jak terminowość płatności i ogólne zachowania kredytowe.
Kanada
W Kanadzie oceny kredytowe są wystawiane głównie przez dwie agencje: Equifax i TransUnion. Kanadyjski system jest podobny do modelu amerykańskiego i wykorzystuje takie czynniki, jak historia płatności, wiek kont i wykorzystanie kredytu. Jednak oceny kanadyjskie wynoszą zazwyczaj od 300 do 900, w przeciwieństwie do ocen amerykańskich, które wynoszą od 300 do 850. Wynik 680 lub wyższy jest uważany za powyżej średniej i ułatwia dostęp do kredytów o niższych stopach procentowych.
Wielka Brytania
W Wielkiej Brytanii oceny kredytowe są zarządzane przez agencje informacji kredytowej (CRA), których głównymi podmiotami są Equifax, Experian i Callcredit. Każda CRA stosuje własny model oceny, co prowadzi do różnych wyników, mimo że oceniane są podobne czynniki, takie jak historia płatności, wykorzystanie kredytu i długość historii kredytowej. Brytyjskie oceny kredytowe zazwyczaj mieszczą się w przedziale od 0 do 999, przy czym wyższe wyniki oznaczają mniejsze ryzyko niewypłacalności.
Francja
We Francji nie ma ogólnego systemu oceny zdolności kredytowej. Zamiast tego decyzje kredytowe są często oparte na „ocenie bankowej” danej osoby, która jest obliczana przez bank na podstawie danych zawartych w raporcie kredytowym wnioskodawcy. Model ten podkreśla niezależność banków w ocenie zdolności kredytowej, ponieważ oceny te nie są przekazywane innym instytucjom finansowym.
Główna różnica w stosunku do systemu Schufa
Jedna z głównych różnic między tymi systemami oceny polega na metodach i rodzajach informacji, które są brane pod uwagę. Podczas gdy Schufa wykorzystuje wiele ocen i modeli specyficznych dla danej branży, co może prowadzić do złożonego zrozumienia zdolności kredytowej, FICO i system CCR oferują bardziej znormalizowaną i przejrzystą metodę oceny. Ponadto różnią się również skutki prawne automatycznego podejmowania decyzji. Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) orzekł, że systemy oceny, takie jak Schufa, mogą podlegać przepisom dotyczącym automatycznego podejmowania decyzji ze względu na ich znaczący wpływ na możliwości finansowe konsumentów.
Skutki oceny Schufa
Ocena Schufa odgrywa kluczową rolę w ocenie zdolności kredytowej w Niemczech, podobnie jak w przypadku innych agencji ratingowych w świecie zachodnim. Podlega ona jednak surowym przepisom zarówno zgodnie z RODO, jak i BDSG, które wymagają przejrzystości i dokładności danych wykorzystywanych do oceny
W porównaniu z innymi systemami oceny zdolności kredytowej w krajach zachodnich, takimi jak FICO Score w Stanach Zjednoczonych i Comprehensive Credit Reporting (CCR) w Australii, wielopoziomowe podejście Schufa wyróżnia się na tle innych. Podczas gdy ocena FICO opiera się na prostszej skali od 300 do 850 i kładzie nacisk na historię płatności i wykorzystanie kredytów, system CCR wymaga przekazywania zarówno pozytywnych, jak i negatywnych informacji kredytowych, co daje pełniejszy obraz zachowań finansowych danej osoby. Różnice te odzwierciedlają szereg metod, które odzwierciedlają różne ramy regulacyjne i kulturowe podejście do oceny zdolności kredytowej w różnych regionach. Najnowsze działania Schufa mające na celu poprawę przejrzystości, takie jak wprowadzenie symulatora oceny i opracowanie aplikacji mobilnej do zarządzania oceną, mają na celu umożliwienie konsumentom zrozumienie i poprawę swojej zdolności kredytowej. Ocena Schufa pozostaje jednak kontrowersyjna, zwłaszcza w kontekście jej wpływu na osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji finansowej z powodu nieprzewidzianych wydarzeń życiowych, i rodzi pytania o sprawiedliwość takich systemów w zakresie dostępu do kredytów i podejmowania decyzji.
W związku z coraz intensywniejszymi dyskusjami na temat praw konsumentów i ochrony danych osobowych, Schufa i system oceny Schufa podlegają również przepisom ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO) oraz federalnej ustawy o ochronie danych (BDSG) w Niemczech, które wymagają przejrzystości w przetwarzaniu danych i dokładności w procesach oceny. Od 2 lutego 2025 r. w Europie wyraźnie zabronione jest stosowanie oceny społecznej. Systemy oceniające zachowanie na podstawie sztucznej inteligencji są wyraźnie wykluczone.
Tak stanowi ustawa o sztucznej inteligencji:
„Systemy sztucznej inteligencji zapewniające ocenę społeczną osób fizycznych przez podmioty publiczne lub prywatne mogą prowadzić do dyskryminujących wyników i wykluczenia niektórych grup. Mogą one naruszać prawo do godności i niedyskryminacji oraz wartości równości i sprawiedliwości. Takie systemy sztucznej inteligencji oceniają lub klasyfikują osoby fizyczne lub grupy osób na podstawie wielu punktów danych związanych z ich zachowaniem społecznym w różnych kontekstach lub znanych, wnioskowanych lub przewidywanych cechach osobistych lub osobowościowych w określonych okresach czasu. Ocena społeczna uzyskana z takich systemów sztucznej inteligencji może prowadzić do szkodliwego lub niekorzystnego traktowania osób fizycznych lub całych grup osób fizycznych w kontekście społecznym, które nie ma związku z kontekstem, w którym dane zostały pierwotnie wygenerowane lub zebrane, lub do szkodliwego traktowania, które jest nieproporcjonalne lub nieuzasadnione w stosunku do wagi ich zachowań społecznych. Systemy sztucznej inteligencji, które powodują takie niedopuszczalne praktyki oceny i prowadzą do takich szkodliwych lub niekorzystnych skutków, powinny zatem zostać zakazane. Zakaz ten nie powinien mieć wpływu na zgodne z prawem praktyki oceny osób fizycznych, które są przeprowadzane w określonym celu zgodnie z prawem unijnym i krajowym. (Rozporządzenie (UE) 2024/1689).
W indywidualnych przypadkach mogą być dopuszczalne wyjątki.
Procedura obliczania oceny Schufa nadal ma kluczowe znaczenie dla konsumentów, którzy chcą zaciągnąć kredyt, zawrzeć umowę najmu lub inne umowy, i wpływa na wiele aspektów życia finansowego w Niemczech.
Dowiedz się więcej na temat oceny Schufa i swoich praw jako konsumenta! Odwiedź naszą stronę internetową Dr. Schulte Rechtsanwälte w Berlinie, aby uzyskać więcej informacji. Aby uzyskać poradę w języku polskim, skorzystaj z naszej platformy Twój Adwokat w Niemczech.
Skontaktuj się z nami już teraz i chroń swoje prawa!
Ocena Schufa wpływa na zdolność kredytową, czynsz i nie tylko. Dowiedz się, jak to działa, jakie masz prawa i jak możesz poprawić swoją ocenę Schufa.
- Ocena Schufa: Tajna formuła, która decyduje o Twoim życiu (styczeń 2025): W tym artykule dr Schulte omawia nieprzejrzystość oceny Schufa oraz podstawy prawne gromadzenia danych i jej wpływ na konsumentów. Pełny artykuł jest dostępny pod adresem: https://www.dr-schulte.de/schufa-scoring-die-geheime-formel/.
- Schufa – kiedy poszkodowani przechodzą przez dolinę łez (wrzesień 2024 r.): Dr Schulte opisuje wyzwania, przed którymi stają osoby z negatywnymi wpisami w Schufa, i udziela wskazówek, jak radzić sobie w takich sytuacjach. Więcej informacji na stronie: https://www.drthomasschulte.de/schufa-tal-der-traenen/.
- Schufa Holding AG usuwa negatywną informację dotyczącą Pair Finance GmbH (styczeń 2025 r.): Artykuł ten opisuje udaną sprawę, w której usunięto nieuzasadnioną informację w Schufa, oraz wyjaśnia kroki prawne, które do tego doprowadziły. Artykuł jest dostępny pod adresem: https://www.dr-schulte.de/schufa-pair-finance/.
- 1:0 dla ofiar Schufa – SCHUFA skazana (styczeń 2025 r.): Dr Schulte analizuje wyrok Sądu Rejonowego w Monachium, który wzmacnia prawa konsumentów wobec Schufa i porusza kwestię warunków wpisywania negatywnych wpisów. Więcej szczegółów na stronie: https://www.dr-schulte.de/schufa-verurteilt/.
- Pomimo umorzenia pozostałego zadłużenia – wpis do Schufa dokonany przez EON Energie Deutschland GmbH powoduje złą zdolność kredytową (marzec 2021 r.): W artykule opisano przypadek, w którym pomimo umorzenia pozostałego zadłużenia negatywny wpis do Schufa pozostał, oraz omówiono konsekwencje prawne. Cały artykuł można znaleźć tutaj: https://www.dr-schulte.de/schufa-restschuldbefreiung/.
- Brak adnotacji o zakończeniu sprawy pomimo jej zakończenia – Schufa Holding AG (marzec 2021 r.): Dr Schulte porusza problem braku adnotacji o zakończeniu sprawy w Schufa i wynikających z tego konsekwencji dla osób poszkodowanych. Więcej informacji na ten temat można znaleźć pod adresem: https://www.dr-schulte.de/schufa-erledigungsvermerk/.